Sosyal Girişimcilik Terimleri Sözlüğü

Sosyal Girişimcilik: Bireylerin, grupların ve şirketlerin sosyal, kültürel ve çevresel sorunlara çözümler geliştirdiği, finanse ettiği ve uyguladığı bir yaklaşımdır. Sosyal girişimcilik, proje değildir. Bir toplumsal ya da çevresel sorunun görülüp o alanda yaratılmak istenen dönüşüm sağlanıncaya kadar o sorunla mücadele edilmesidir. Kurumsal sosyal sorumluluk çalışması da değildir. Proje ve kurumsal sosyal sorumluluk çalışmaları, sosyal girişim ve sosyal inovasyonun araçları olabilir. Sosyal girişimcilikte para önemli değildir. Aslolan sosyal etki oluşturmak ve etkili network kullanımıyla paranın satın alamayacağı hızda ve ölçüde ilerlemektir. Sosyal girişimciler kendileri adına değil, paydaşları adına risk alır. Sosyal girişimcilik, olmazsa olmazı güven olan bir esasa dayalıdır ve olası bir zarar gelmesi halinde o davaya veya o amaca zarar gelir.

Sosyal İnovasyon: Sosyal inovasyonlar, örneğin - çalışma koşulları, eğitim, toplum gelişimi veya sağlıktan kaynaklanan sosyal ihtiyaçları mevcut çözümlerden daha iyi bir şekilde karşılamayı amaçlayan yeni sosyal uygulamalardır. Bu fikirler, sivil toplumu genişletmek ve güçlendirmek amacıyla oluşturulmuştur.

Sosyal Sermaye: Belirli bir toplumda yaşayan ve çalışan insanlar arasındaki o toplumun etkili bir şekilde işlemesini sağlayan ilişki ağları.

Sosyal Etki: Sosyal etki, bir faaliyetin, birey, topluluk ve ailelerin refahı üzerindeki net etkisi olarak tanımlanabilir.

Etki Yatırımı: Etki odaklı yatırım ya da basitçe etki yatırımı, kar elde etmenin yanı sıra sosyal veya çevresel hedeflere ulaşmayı amaçlayan bir yatırım stratejisidir.

Kitle Fonlama: Toplu bir şekilde belirli bir havuza para aktarmaktır. Genelde internet aracılığıyla olur. Kişiler veya kurumlar yapabilir. Belirli bir sürede, belirli bir amaçla yapılır. Genelde desteklenen aktiviteler afet sonrası yardımlar; yurttaş gazeteciliği; start-up şirketleri; ücretsiz yazılım geliştirme; yenilikçi yaklaşımlar; sivil toplum projeleri desteklenir.

Kurumsal Sosyal Sorumluluk: Genel olarak Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) projeleri geçmişten günümüze değişim göstermiştir. Şirketler tarafından ilk olarak sadece para desteği vermek olarak görülen KSS’ler, sonraki yıllarda şirketin misyonuna uygun alanlarda projeler yürütmesi şekline bürünmüştür. Örneğin, sıhhi tesisat alanında çalışan bir şirketin, bir meslek lisesinin ilgili bölümünün teknik altyapısını güçlendirmesi ve öğrencilerine staj ve işbaşı programı başlatması, bir KSS projesidir.

Kurumsal Sürdürülebilirlik: Günümüzde KSS projelerinin Kurumsal Sürdürülebilirlik Stratejilerine evrildiği görülmüştür. Kurumsal sürdürüelbilirlik, şirketin tüm süreçlerini sürdürülebilir yapıya evirmesidir.

Çalışan Gönüllülüğü: Şirket önce çalışanlarının gönüllü olmasını istediği sivil toplum örgütleriyle (STÖ) birebir görüşür ve STÖ’leri belirler. Şirket tarafından çalışanlarına gönüllü çalışabilecekleri STÖ’lerin duyurusu yapılır. Şirket çalışanları gönüllü çalışmak istediği STÖ’yü seçmesinin ardından, şirket tarafından şirketin çalışanına haftada 4 saat gibi belirli sürelerde izin verilir. İzinli olan çalışan saatler, şirket çalışanının doldurması gereken mesaiye dahildir. Çalışan haftada 40 saat çalışıyorsa, 36 saati şirkette, 4 saati de STÖ’de geçirmektedir. Çalışanların STÖ’de çalıştığı saat başına, şirket tarafından STÖ’ye bağış yapılır. Benzer bir çalışma da şirket çalışanlarının kurum içinde ücretli parti, maskeli balo gibi etkinlikler düzenlemesi vasıtasıyla, herhangi bir STÖ’nün bir projesine destek vermesidir.

Melek Yatırım/Melek Yatırımcı: Melek yatırımcı, kişisel veya kurumsal varlıklarını ve/veya tecrübe ve birikimlerini başlangıç veya büyüme aşamasındaki şirketlere aktaran gerçek veya tüzel kişilerdir. Ülkemizde bazı melek yatırımcıların sosyal sorunların çözümünde yenilikçi çalışmalara ortak oldukları görülmektedir. Örnek olarak Collective Spark verilebilir.

Altruism (Diğergamlık, Özdengeçme, Özgecilik): Kişisel çıkarlarını unutarak, ya da bunlardan vazgeçerek başka insanların mutluluğu için çalışmak. (Kaynak: Ekşi Sözlük). Altruism için diğergamlık, özgecilik, özdengeçme gibi Türkçe kavramlar da kullanılmaktadır. Ben özdengeçme kavramını daha çok benimsiyorum. Sivil toplumda gönüllü çalışmalar yapan insanların önemli bir kısmı kişisel çıkarları yerine toplumsal çıkarları öncelediği için özdengeçen olarak görülebilir. Bununla birlikte, verimsiz özdengeçme (ineffective altruism) de yaygındır. Örneğin çalıştığım alan olan çocuk yuvalarına ilişkin dünya çapında yuva ve yurtlara yapılan gönüllü çalışmaları ve bağışları durdurun denilmesine rağmen, yuva ve yurtlar hem fazla bağışın hem de gönüllü çalışmaların yapıldığı alanlardır.

Sosyal Garaj Dünya'nın Tüm Seslerine ve Renklerine Açıktır

Tüm Soru Görüş ve Önerileriniz İçin Bize Ulaşabilirsiniz.
Bize Ulaşın